Z etatu do własnej firmy bez skoku na głęboką wodę. Co warto policzyć, zanim złożysz wypowiedzenie

Wiele osób odkłada pytanie, jak założyć własną firmę, bo wydaje im się, że najpierw trzeba rzucić etat. Historia Anny Kućmy, o której napisał portal eGarwolin.pl, pokazuje inną drogę. Specjalistka od zarządzania zmianą i restrukturyzacji dużych firm założyła własną działalność w czasie pandemii, ale nie odeszła z pracy z dnia na dzień. Biznes rozwijała stopniowo, równolegle z etatem. Sprawdzamy, co z tego wynika dla Ciebie, jeśli myślisz o własnej firmie albo franczyzie.

Etat nie zawsze jest bezpieczny, a skok bez planu też nie

W rozmowie z eGarwolin.pl Anna Kućma zwraca uwagę na coś, co zna z pracy przy reorganizacjach: nawet dobrze działający oddział dużej firmy może zostać zamknięty albo przeniesiony za granicę. Etat daje więc poczucie bezpieczeństwa, ale nie gwarancję. Z drugiej strony nagłe odejście z pracy bez oszczędności i bez sprawdzonego pomysłu to ryzyko, którego łatwo uniknąć.

Jej rada jest prosta: nie czekaj na idealny moment, tylko wygospodaruj choćby godzinę dziennie na naukę i przygotowanie własnego przedsięwzięcia. Zadaj sobie też pytanie, czy za pięć lat chcesz robić to samo w podobnych warunkach. I przyjrzyj się umiejętnościom, których w obecnej pracy nie wykorzystujesz.

Działalność gospodarcza a umowa o pracę - ile zapłacisz do ZUS

Gdy prowadzisz firmę i jednocześnie pracujesz na umowie o pracę, mówi się o zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Według zasad opisanych przez serwis ifirma.pl kluczowe jest to, ile zarabiasz na etacie. Jeśli Twoje wynagrodzenie jest co najmniej równe minimalnemu, składki społeczne płaci za Ciebie pracodawca, a z działalności płacisz tylko składkę zdrowotną. Składki społeczne z firmy możesz wtedy opłacać dobrowolnie.

Jeśli pracujesz na części etatu i zarabiasz mniej niż płaca minimalna, w firmie płacisz także składki społeczne. Minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto miesięcznie za pełny etat - tak podaje rządowy serwis zielonalinia.gov.pl na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2025 r. Przy części etatu ta kwota liczy się proporcjonalnie.

Formalności przy samej rejestracji firmy opisaliśmy w tekście Jak założyć działalność: rejestracja firmy i analiza kosztów 2026. Tutaj skupiamy się na tym, jak połączyć firmę z pracą i jak zaplanować moment odejścia.

Ulga na start - kiedy przysługuje, a kiedy ją tracisz

Jeśli odchodzisz z etatu i zaczynasz działalność, możesz skorzystać z ulgi na start. Przez pierwsze sześć pełnych miesięcy kalendarzowych nie płacisz składek społecznych, ale składkę zdrowotną płacisz od początku. Według podatki.biz ulga przysługuje, jeśli przez 60 miesięcy przed startem nie prowadziłeś działalności pozarolniczej.

Jest jeden haczyk, o którym często zapominają osoby przechodzące z korporacji na swoje. Ulga nie przysługuje, jeśli w firmie wykonujesz dla byłego pracodawcy te same czynności, co na etacie w tym albo w poprzednim roku kalendarzowym. Współpraca z byłym pracodawcą jest możliwa, ale zakres usług musi być inny niż dawne obowiązki.

Pomysł na biznes w małym mieście

Anna Kućma pracowała przy projektach w Londynie, Paryżu, Kopenhadze i USA, a mimo to część swojej działalności przeniosła do rodzinnego Garwolina. Mówi o lokalnym patriotyzmie i o tym, że chce, by podatki z jej firmy zasilały lokalny samorząd. Chce też wspierać osoby z mniejszych miejscowości, zwłaszcza kobiety, które mają pomysł na biznes, ale boją się pierwszego kroku.

Mniejsze miasto to często niższy czynsz i mniejsza konkurencja, ale też mniej klientów i mniejsza siła nabywcza. Dlatego pomysł na biznes w małym mieście warto sprawdzić liczbami: ilu mieszkańców jest w zasięgu, kto już działa w tej samej branży, jakie są czynsze i ile wydają ludzie na podobne usługi. Jeśli rozważasz franczyzę, zapytaj sieć, czy ma już placówki w podobnych miejscowościach i jak sobie radzą. Więcej o franczyzie z perspektywy kobiet piszemy w analizie Franczyza dla kobiet.

Czy franczyzę da się prowadzić na etacie

Model z wywiadu, czyli powolne budowanie firmy obok pracy, dobrze sprawdza się w usługach, doradztwie czy szkoleniach. Z franczyzą bywa trudniej. Wiele sieci oczekuje, że franczyzobiorca osobiście prowadzi lokal albo zarządza nim na co dzień, a umowa może określać godziny otwarcia, szkolenia i standardy obsługi. To nie jest zakaz etatu, ale realne ograniczenie czasu.

Zanim podpiszesz umowę, sprawdź w niej:

• czy wymagane jest Twoje osobiste zaangażowanie w prowadzenie placówki, czy możesz zatrudnić kierownika;
• ile trwa obowiązkowe szkolenie i czy da się je pogodzić z pracą;
• jakie są opłaty bieżące, które płacisz niezależnie od tego, ile czasu poświęcasz firmie;
• jaki jest okres wypowiedzenia i jakie kary grożą za wcześniejsze zakończenie współpracy.

Jeśli sieć wymaga pełnego zaangażowania, plan na etat i franczyzę jednocześnie nie zadziała. Wtedy lepszym podejściem jest zebranie poduszki finansowej na etacie i przejście na swoje dopiero po podpisaniu umowy. Kryteria wyboru sieci opisaliśmy w tekście Jak wybrać franczyzę.

Jak zacząć własny biznes, nie rzucając pracy - plan w 6 krokach

1. Policz koszty życia. Ustal, ile miesięcy wytrzymasz bez pensji, jeśli firma będzie zarabiać mniej, niż zakładasz.
2. Sprawdź umowę o pracę. Szukaj zakazu konkurencji i zapisów o dodatkowym zatrudnieniu.
3. Zarezerwuj czas. Nawet godzina dziennie na naukę i kontakty z klientami daje efekty po kilku miesiącach.
4. Przetestuj popyt. Zanim zainwestujesz oszczędności, sprzedaj pierwsze usługi albo porozmawiaj z kilkoma franczyzobiorcami sieci, która Cię interesuje.
5. Ustal próg odejścia. Zapisz, przy jakim przychodzie albo liczbie klientów złożysz wypowiedzenie.
6. Zaplanuj ZUS. Porównaj koszty składek na etacie i bez niego, i sprawdź, czy przysługuje Ci ulga na start.

Wypalenie to też ryzyko biznesowe

W wywiadzie dla eGarwolin.pl Anna Kućma przyznaje, że sama odczuła skutki przepracowania w czasie pandemii. To ważna przestroga dla każdego, kto przez kilka miesięcy łączy etat z budową firmy. Zmęczony właściciel podejmuje gorsze decyzje, a we franczyzie odbija się to na obsłudze klientów i wynikach placówki. Wyznacz sobie granice, zanim zrobi to za Ciebie organizm. O tym, co najczęściej prowadzi do porażek, piszemy w analizie najczęstszych błędów franczyzobiorców.

FAQ

Czy mogę założyć firmę, pracując na etacie?

Tak. Prawo nie zabrania prowadzenia działalności obok umowy o pracę. Sprawdź tylko, czy umowa z pracodawcą nie zawiera zakazu konkurencji.

Czy przy etacie i działalności płacę podwójny ZUS?

Jeśli zarabiasz na etacie co najmniej płacę minimalną (4806 zł brutto w 2026 r.), z firmy płacisz obowiązkowo tylko składkę zdrowotną. Przy niższej pensji dochodzą składki społeczne.

Czy dostanę ulgę na start, jeśli będę pracować dla byłego pracodawcy?

Tak, ale tylko wtedy, gdy zakres usług jest inny niż Twoje obowiązki na etacie w tym albo poprzednim roku. W razie wątpliwości zapytaj ZUS.

Jak założyć własną firmę we franczyzie, nie ryzykując oszczędności?

Nie da się wyeliminować ryzyka, ale można je zmniejszyć: poznaj wyniki sieci, porozmawiaj z obecnymi franczyzobiorcami i miej odłożone pieniądze na kilka miesięcy bez zysku.

Sprawdź sieć, zanim zostawisz etat

Jeśli Twoim pomysłem na własny biznes jest franczyza, zacznij od danych. W katalogu franczyzodawców na franczyzowy.biz znajdziesz raporty rentowności i Red Flagi oparte na danych z KRS i rejestrów. Dzięki temu decyzję o odejściu z pracy podejmiesz na podstawie liczb, a nie samych obietnic.

Źródła: eGarwolin.pl, eGarwolin.pl, ifirma.pl, podatki.biz, zielonalinia.gov.pl