W co zainwestować 100 tys. zł: franczyza a sposoby, w jakie Polacy budują majątek
Masz odłożone kilkadziesiąt albo kilkaset tysięcy złotych i zastanawiasz się, w co zainwestować 100 tys. zł albo więcej. Jedną z opcji jest własny biznes na licencji. Zanim ją rozważysz, warto zobaczyć, jak o pieniądzach myśli większość Polaków. Z badania Puls Check, przeprowadzonego na zlecenie Accolade Funds, wynika, że tylko co czwarty ankietowany (25 proc.) wskazuje inwestowanie nadwyżek jako sposób na budowanie majątku. Najczęściej wybieramy regularne odkładanie pieniędzy i życie bez długów.
Dla przyszłego franczyzobiorcy to ważna informacja. Franczyza łączy kilka rzeczy, które badani cenią, z kilkoma, których się obawiają. Poniżej rozkładamy to na części.
Co pokazało badanie Puls Check
Ankietowani wskazywali, jakie sposoby budowania majątku uważają za najlepsze. Na pierwszym miejscu jest systematyczne oszczędzanie (41 proc.), dalej unikanie zadłużenia (34 proc.), kilka źródeł dochodu (29 proc.), zakup nieruchomości i innych aktywów trwałych (28 proc.) oraz inwestowanie nadwyżek (25 proc.). Dane podają serwisy Franczyza w Polsce i Propertynews.pl. Żaden z nich nie podaje wielkości próby ani terminu badania, więc traktuj te liczby jako obraz nastrojów, a nie dokładny pomiar.
Najlepsze sposoby budowania majątku według Polaków
Równie ciekawe jest to, co daje badanym poczucie bezpieczeństwa: stałe dochody z pracy (45 proc.), brak kredytów (44 proc.), własne mieszkanie (38 proc.) i gotówka na koncie (37 proc.). Jako główny cel 31 proc. wskazuje łączenie ochrony i pomnażania pieniędzy, 23 proc. samą ochronę, a tylko 9 proc. przede wszystkim zysk. 21 proc. deklaruje, że w ogóle nie ma majątku.
Franczyza to nie lokata: czym różni się od inwestowania nadwyżek
Lokata, obligacje czy fundusz to inwestycje, w których nie musisz pracować. Franczyza to zakup prawa do prowadzenia firmy według cudzego modelu: płacisz opłatę wstępną, wyposażasz lokal, a potem zwykle co miesiąc oddajesz sieci opłaty bieżące. W zamian dostajesz markę, know-how i wsparcie, ale wynik zależy od Twojej pracy, lokalizacji i kondycji centrali.
W praktyce kupujesz więc w dużej mierze miejsce pracy dla siebie. To dobrze współgra z tym, co badani cenią najbardziej, czyli ze stałym dochodem. Jednocześnie pieniądze włożone w wyposażenie lokalu trudno szybko odzyskać, a umowa franczyzowa zwykle wiąże Cię na kilka lat. Dlatego porównując franczyzę z innymi sposobami na 100 tys. zł, porównuj nie tylko możliwy zysk, ale też płynność i czas, który musisz poświęcić.
| Filar z badania | Co robi z nim franczyza |
|---|---|
| Regularne oszczędzanie (41%) | zużywa oszczędności na start, oszczędzasz dopiero z zysku |
| Unikanie zadłużenia (34%) | często wymaga kredytu lub leasingu |
| Kilka źródeł dochodu (29%) | może być drugim dochodem, jeśli model nie wymaga Twojej pracy na pełen etat |
| Stały dochód z pracy (45%) | zastępuje pensję dochodem zależnym od wyników punktu |
Poduszka finansowa przed franczyzą
Badani najczęściej budują majątek od dołu: najpierw rezerwa, potem brak długów, dopiero później inwestycje. To dobra kolejność także dla kogoś, kto planuje franczyzę. Poduszka finansowa, czyli pieniądze na życie odłożone niezależnie od budżetu inwestycji, chroni Cię w miesiącach, gdy punkt dopiero się rozkręca.
Nowy lokal rzadko zarabia od pierwszego dnia. Musisz opłacić czynsz, towar, pensje i składki ZUS, zanim przychody to pokryją. Jeśli cały wkład własny i rezerwę domową wrzucisz w jedną inwestycję, każde opóźnienie otwarcia albo słabszy sezon uderzy w budżet Twojej rodziny.
Licz osobno trzy kwoty: wkład we franczyzę, kapitał obrotowy na pierwsze miesiące działania punktu i rezerwę na życie domowe. Dopiero suma tych trzech mówi, czy stać Cię na start.
Kredyt na franczyzę a strach przed długiem
Dla 34 proc. badanych unikanie zadłużenia to sposób na budowanie majątku, a wśród osób powyżej 55. roku życia brak kredytów jako źródło bezpieczeństwa wskazuje aż 54 proc. Tymczasem otwarcie punktu często wymaga finansowania zewnętrznego: kredytu, leasingu wyposażenia albo programu finansowania oferowanego przez sieć.
Dług sam w sobie nie jest błędem, ale zmienia rachunek. Rata jest stała, a przychód punktu nie. Zanim weźmiesz kredyt, sprawdź, czy biznesplan pokrywa ratę także w słabszym wariancie, i dowiedz się, czy umowa franczyzowa pozwala Ci zamknąć punkt przed spłatą zobowiązań, a jeśli tak, to na jakich warunkach i z jakimi karami umownymi.
Franczyza jako dodatkowe źródło dochodu
Najmłodsza grupa badanych myśli inaczej niż starsza. Wśród osób w wieku 25-34 lata 39 proc. uważa kilka źródeł zarobku za najskuteczniejszą drogę do stabilności, najwięcej spośród wszystkich grup wiekowych. Badanie pokazuje też, że osoby z wyższymi dochodami częściej stawiają na inwestowanie nadwyżek i aktywa trwałe, a z niższymi na stabilną pracę i brak długów.
Franczyza może być dodatkowym źródłem dochodu, ale nie każda. Sklep czy lokal gastronomiczny zwykle wymaga Twojej obecności na co dzień, przynajmniej na początku. Jeśli chcesz zachować etat, szukaj modeli, w których sieć dopuszcza zatrudnienie kierownika punktu, i sprawdź w umowie, czy nie wymaga osobistego prowadzenia działalności. Pamiętaj też, że praca na etacie i prowadzenie firmy oznaczają osobne obowiązki wobec ZUS i urzędu skarbowego.
Jak sprawdzić, czy franczyza to dobre miejsce na Twoje 100 tys. zł
Sablińska z Accolade Funds zwraca uwagę na lukę między oszczędzaniem a świadomym inwestowaniem i na potrzebę uczciwej rozmowy o ryzyku. Przy franczyzie oznacza to konkretne kroki:
- Policz całkowity budżet - opłata wstępna, wyposażenie, kaucja za lokal, towar na start i kapitał obrotowy, a nie tylko kwota z oferty sieci.
- Poproś o wyniki działających punktów - przychody i koszty po opłatach bieżących. Jak je czytać, opisujemy w tekście o rentowności franczyzy.
- Porównaj z bezpieczniejszą alternatywą - ile zarobiłbyś bez własnej pracy, np. na obligacjach skarbowych, i czy zysk z punktu to wynagradza.
- Sprawdź czas zamrożenia pieniędzy - długość umowy, okres wypowiedzenia i co dzieje się z wyposażeniem po rozstaniu z siecią.
- Zbadaj centralę - sprawozdania w KRS, liczba otwartych i zamkniętych punktów, rozmowy z obecnymi i byłymi partnerami. Pomoże Ci w tym poradnik Jak wybrać franczyzę.
Nie inwestuj we franczyzę pieniędzy, których utrata zachwiałaby budżetem domowym. Biznes może nie wyjść, nawet gdy sieć jest znana i rzetelna.
FAQ
W co zainwestować 100 tys. zł: franczyza czy instrumenty finansowe?
To dwie różne rzeczy. Instrumenty finansowe nie wymagają Twojej pracy i zwykle łatwiej je spieniężyć. Franczyza daje szansę na wyższy dochód, ale wymaga czasu, wiąże Cię umową i niesie ryzyko utraty części wkładu. Wybór zależy od tego, czy szukasz pracy dla siebie, czy tylko miejsca na pieniądze.
Czy franczyza bez wkładu własnego jest możliwa?
Niektóre sieci, np. w modelu agencyjnym, wymagają niewielkiego wkładu albo finansują część wyposażenia. Zwykle w zamian masz mniejszą swobodę lub niższą marżę. Sprawdź dokładnie, kto jest właścicielem wyposażenia i jakie kary grożą przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy.
Ile odłożyć na poduszkę finansową przed otwarciem punktu?
Nie ma jednej kwoty. Policz swoje miesięczne wydatki domowe i załóż, że przez pierwsze miesiące punkt może nie dawać Ci wynagrodzenia. Rezerwa powinna być oddzielona od budżetu inwestycji i kapitału obrotowego.
Czy można prowadzić franczyzę, pracując na etacie?
Czasem tak, jeśli sieć pozwala zatrudnić kierownika, a umowa nie wymaga osobistego prowadzenia punktu. Formalności przy rejestracji firmy opisujemy w tekście Jak założyć działalność.
Jeśli rozważasz konkretną sieć, zajrzyj do katalogu franczyzodawców na franczyzowy.biz. Raport rentowności i Red Flagi oparte na danych z KRS i rejestrów pomogą Ci ocenić ryzyko, zanim przeznaczysz na nią swoje oszczędności.
Źródła: Franczyza w Polsce, Franczyza w Polsce, Propertynews.pl
badaniafinansowanie franczyzyinwestowanieoszczędnościpoduszka finansowa
