93 tys. nowych mikrofirm w 2025 r. Co dane GUS mówią komuś, kto chce otworzyć franczyzę

Według GUS w 2025 r. w Polsce działało 2,46 mln firm, które mają do 9 pracujących, czyli o 93 tys. więcej niż rok wcześniej. Mikroprzedsiębiorstwo to zatem najczęstsza forma biznesu w kraju i prawie na pewno taką firmą będzie Twój pierwszy lokal franczyzowy. Poniżej rozkładamy dane GUS na części i sprawdzamy, co mówią o kosztach, marżach i ryzyku komuś, kto dopiero wybiera branżę.

Mikroprzedsiębiorstwo: co to znaczy w prawie i w statystyce

W prawie (definicja z unijnego zalecenia, przeniesiona do ustawy Prawo przedsiębiorców) mikroprzedsiębiorca zatrudnia średnio mniej niż 10 osób, a jego roczny obrót netto albo suma bilansowa nie przekracza równowartości 2 mln euro. Status ma znaczenie praktyczne: od niego zależą m.in. niektóre ulgi, programy wsparcia i dotacje.

GUS liczy trochę inaczej - bierze pod uwagę wszystkich pracujących, także właściciela i osoby współpracujące, a nie tylko etatowców. Dlatego w statystyce mikrofirmą jest też jednoosobowa działalność bez żadnego pracownika. Większość franczyzobiorców w handlu i usługach mieści się w obu definicjach.

Co pokazują dane GUS za 2025 rok

Dane pochodzą z informacji sygnalnej GUS „Działalność przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2025 r.”, opisanej przez Bankier.pl i CEO.com.pl. Najważniejsze liczby:

• 2 460 654 mikroprzedsiębiorstw, o 3,9% więcej niż w 2024 r.;
• 4,57 mln pracujących na koniec roku (+1,8%), ale przeciętne zatrudnienie w ujęciu GUS spadło o 0,1%, do 1,5 mln;
• przychody 2240,1 mld zł (+7,0%), koszty 1824,3 mld zł (+6,8%);
• średni wynik finansowy brutto na jedną firmę 169 tys. zł (+3,9%);
• przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto 5809 zł, o 10,4% więcej niż rok wcześniej.

Firm przybywa szybciej niż etatów. To ważny sygnał: nowe mikrofirmy to w dużej mierze działalności jednoosobowe, a nie lokale zatrudniające kilka osób.

Marża zależy od branży bardziej niż od pomysłu

Najciekawszy dla przyszłego franczyzobiorcy jest wskaźnik poziomu kosztów, czyli ile ze 100 zł przychodu zjadają koszty. Średnio dla mikrofirm wyniósł 81,4% (rok wcześniej 81,6%). Różnice między branżami są jednak duże.

W handlu koszty pochłaniają 90,5% przychodów, więc ze 100 zł obrotu zostaje średnio 9,5 zł przed podatkiem. W usługach zostaje około 24 zł. To nie znaczy, że franczyza handlowa jest gorsza - sklep zwykle ma dużo większy obrót niż jednoosobowy punkt usługowy. Znaczy natomiast, że w handlu niewielka zmiana czynszu, płac albo marży hurtowej szybko przekłada się na wynik.

Warto też zauważyć, że udział handlu w liczbie mikrofirm spadł o 1,3 pkt proc., a udział usług i budownictwa wzrósł. Handel nadal daje 34% przychodów wszystkich mikrofirm (761,7 mld zł), ale nowe firmy chętniej powstają gdzie indziej.

Jaki biznes otworzyć? Pułapka średniej 169 tys. zł

Średni wynik brutto 169 tys. zł na firmę łatwo przeczytać jako „tyle zarabia mikrofirma”. To błąd. Po pierwsze, to średnia, którą podbijają firmy z dużym obrotem, np. w województwie mazowieckim, które daje 33,2% przychodów wszystkich mikrofirm przy 19,9% ich liczby. Po drugie, to wynik przed podatkiem dochodowym.

Po trzecie, w jednoosobowej działalności właściciel nie wypłaca sobie pensji, więc wynik firmy jest jednocześnie jego wynagrodzeniem za pracę. Z tej kwoty płaci też składki ZUS i zdrowotną. Porównuj go więc z tym, ile zarobiłbyś na etacie, a nie traktuj jako czysty zysk z zainwestowanego kapitału.

Przy wyborze franczyzy przydatniejsze od średniej krajowej są liczby konkretnej sieci i konkretnej lokalizacji. Jak przeliczyć je na zysk i okres zwrotu, opisujemy w tekście o rentowności franczyzy.

Koszty pracy rosną szybciej niż przychody

Wydatki mikrofirm na wynagrodzenia wzrosły w 2025 r. o 10,2%, do 104,7 mld zł, a przychody o 7%. Przeciętna pensja brutto w mikrofirmie to 5809 zł miesięcznie. Dla franczyzy, w której lokal musi być otwarty kilkanaście godzin dziennie, to kluczowa pozycja w biznesplanie.

Jeśli sieć pokazuje Ci prognozę wyników, sprawdź, z jakiego roku są stawki płac i czy uwzględniają pełny grafik, urlopy i zastępstwa. Skoro w samym 2025 r. przeciętna pensja w mikrofirmach wzrosła o 10,4%, prognoza sprzed roku czy dwóch może wyraźnie zaniżać koszty personelu, a przy marży handlowej około 10% to zmienia cały rachunek.

Własna działalność czy franczyza - typowe błędy na starcie

Dane GUS pokazują rynek, na którym powstaje dużo małych firm i konkurencja o klienta jest duża. Franczyza daje gotową markę, dostawców i know-how, ale nie zdejmuje ryzyka z franczyzobiorcy. Najczęstsze błędy, które widzimy przy decyzjach o starcie:

• liczenie zysku od średniej branżowej zamiast od danych lokali danej sieci;
• pomijanie własnej pracy w rachunku - jeśli stoisz za ladą, część wyniku to Twoja pensja;
• niedoszacowanie kosztów personelu i czynszu przy niskiej marży handlowej;
• brak rezerwy na pierwsze miesiące, zanim lokal zbuduje obrót;
• wybór formy prawnej bez sprawdzenia, jak wpłynie na podatek i ZUS.

O tym, czym jednoosobowa działalność różni się od spółki i kiedy wystarcza na start, piszemy w tekście o jednoosobowej działalności gospodarczej. Szersze błędy opisuje wpis o najczęstszych błędach franczyzobiorców.

Jak wykorzystać te dane przed podpisaniem umowy

1. Ustal, do jakiej branży GUS należy Twoja franczyza (handel, usługi, gastronomia jako usługi) i porównaj prognozę sieci ze wskaźnikiem kosztów tej branży.
2. Poproś sieć o wyniki istniejących lokali, a nie tylko o model „docelowy”. Zapytaj, ile lokali się zamknęło.
3. Policz wynik po odjęciu pensji, którą musiałbyś zapłacić komuś na swoje miejsce. Wtedy zobaczysz, ile zarabia kapitał.
4. Zaktualizuj koszty płac do bieżących stawek i dolicz rezerwę na podwyżki.
5. Sprawdź swoje województwo - wskaźnik kosztów jest najwyższy na Mazowszu (86,7%), a najniższy w warmińsko-mazurskim (75,6%).

Zanim zdecydujesz, możesz sprawdzić wybraną sieć w katalogu franczyzodawców na franczyzowy.biz. Przy każdej sieci znajdziesz raport rentowności i Red Flagi oparte na danych z KRS i rejestrów, które łatwo zestawić z liczbami z tego tekstu.

FAQ

Kto to jest mikroprzedsiębiorca?

To przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniał średnio mniej niż 10 osób i miał obrót netto albo sumę bilansową nie wyższą niż równowartość 2 mln euro. Szczegóły i przeliczenie na złote znajdziesz w ustawie Prawo przedsiębiorców i na biznes.gov.pl.

Czy franczyzobiorca jest mikroprzedsiębiorstwem?

Zwykle tak. Franczyzobiorca to samodzielna firma, najczęściej jednoosobowa działalność albo mała spółka, a pojedynczy lokal rzadko przekracza progi zatrudnienia i obrotu. Status liczy się jednak dla całej firmy, więc przy kilku lokalach warto go sprawdzić.

Ile zarabia mikroprzedsiębiorstwo?

Średni wynik finansowy brutto mikrofirmy w 2025 r. wyniósł według GUS 169 tys. zł rocznie, ale to średnia przed podatkiem, mocno zróżnicowana między branżami i regionami. W jednoosobowej firmie obejmuje też wynagrodzenie właściciela.

W jakiej branży mikrofirmy mają najwyższe koszty?

W handlu i naprawie pojazdów - koszty to tam 90,5% przychodów. Najniższy wskaźnik GUS podaje dla rolnictwa (72,9%), a usługi i budownictwo mieszczą się w okolicach 74-76%.

Źródła: Bankier.pl, Bankier.pl, CEO.com.pl, EUR-Lex